Een of twee naturen?

download

Diep verscholen in het duister

ligt de onzichtbare kracht van het leven.

Het midden daarvan bevat de essentie

van het verborgen licht.

 

Hierover spraken we twee weken geleden.

Diep verscholen in ons hart rust een afspiegeling van Tao. Daar gaat een kracht van uit, een straling, die de Teh wordt genoemd. De Teh is de tijdloze energie van Tao die werkzaam is in de wereld van de tijdelijkheid.

hqdefault

 

Deze kracht sluit niets en niemand uit, het is als een onbaatzuchtige liefde die al het bestaan mogelijk maakt.

Tao blijft voor ons altijd in het verborgene, maar de uitstraling van Tao kan ervaren worden.

 

Lao Zi schrijft hierover in vers 21:

De manifestatie van liefde [Teh] berust alleen op Tao.

                                                                                                                     Paul Salim Kluwer, (hertaling).

2171e48507a85fece33afb0c93bc7316

 

De relatie tussen Tao en de Teh zouden we kunnen vergelijken met de zon en haar straling. Beide zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden: zonder zon geen straling. De zon is zo heet dat menselijk leven daarop onmogelijk is, maar de straling van de zon doet ons deugd. Zijn licht en energie maken het leven op aarde mogelijk.

 

foto-107-3De Teh wordt ook wel als ‘deugd’ vertaald. Daarmee wordt echter geen menselijke deugd bedoeld, maar er wordt mee aangegeven dat de liefde-energie van Tao ons deugd doet.

De Teh is een spirituele kracht van een heel bijzondere aard: deze is niet gepolariseerd en kan daarom niet in haar tegendeel verkeren.

De vonk in ons hart, de afspiegeling van Tao is eveneens tijdloos. Daarom wordt gezegd dat in ons hart de oorspronkelijke, tijdloze natuur rust.

 

ballast

 

Toch zijn we ons daarvan niet altijd bewust. Dit komt omdat we de meeste tijd op de tienduizend dingen zijn gericht.

Richten we ons echter op het tijdloos midden in ons hart, dan vangen we een glimp op van het grote Mysterie.

 

Lao Zi maakt dit duidelijk in het eerste vers van de Daodejing:

Naamloos is het begin van hemel en aarde

Benaamd is de moeder van de tienduizend dingen

Daarom: wie altijd zonder begeerte is, ziet zijn wonderen,

Wie altijd begeerte heeft, ziet zijn verschijnselen.

                                                                                                                           Vertaling: Bartho Kriek

imagesWe geven de dingen namen om ze te kunnen onderscheiden van andere dingen. Omdat we in een dualistische wereld leven beleven we de dingen binnen de tijd als ‘vóór en na’, en binnen de ruimte als ‘hier en daar’. We maken ook een moreel onderscheid: sommige dingen beschouwen we als zijnde goed, anderen als zijnde kwaad.

De tienduizend dingen zijn echter allemaal gepolariseerd. Alles heeft een keerzijde: yin verandert in yang en yang in yin. Niets is van absolute, onveranderlijke waarde.

20130710224321684Nu denken we misschien: goed, ik heb het begrepen, er zijn dus twee naturen: de ene van Tao, van de tijdloze eenheid, en de andere is onze tijdelijke en duale wereld.

Dat hebben we goed gedacht – gezien dan vanuit ons dualistisch perspectief. . .

 

Gezien vanuit het gezichtspunt van volkomen eenheid is er maar één – tijdloze ! – natuur: Tao. Daarbinnen bestaan alle andere werelden, ieder met hun eigen tijdelijke natuur.

schaalZoals bij een nest schalen: kijk je er van ooghoogte tegenaan, dan zie je één grote schaal.

 

schalen

Bekijk je ze van bovenaf dan zie je dat daarin verschillende kleinere schalen besloten liggen.

De schalen hebben eenzelfde basisvorm, maar verschillen in grootte. Zij kunnen ook ieder voor zich een heel eigen inhoud en eigenschappen hebben. Iedere schaal heeft zijn eigen functie binnen het grote geheel.

 

maxresdefault

Tao echter is niet één van de schalen, het ligt er ook niet buiten of binnen, want Tao heeft geen vorm en is niet aan tijd en ruimte gebonden, Tao ís.                         Toch is Tao in al deze schalen aanwezig en is de Teh daarin volkomen werkzaam.

Dit is voor ons een mysterie.

Juist omdat we mensen van deze tijdelijke wereld zijn kunnen we ons niets voorstellen bij de tijdloosheid.

Zhuang Zi legt dit beeldend uit:

frog

 

Dat je met een kikker in een put niet kunt spreken over de grote wereldzee komt omdat hij vast zit aan een bepaalde ruimte.

Dat je met een zomerinsect niet kunt spreken over de winter komt omdat hij vastzit aan een bepaalde tijd.

 

Wij mensen zijn in staat ons bewust te worden dat wij zowel leven in een wereld van tijd en ruimte, als dat wij deel uitmaken van het tijdloze.

DSC02754

 

Daarbij is het van essentieel belang waar onze aandacht op gericht is.

Is deze op onszelf en op de tienduizend dingen gericht, dan zijn we daar actief bij betrokken. Er is veel te beleven, te ontwikkelen en te krijgen, dus ook veel te begeren en te verlangen.

Dit alles legt als het ware een massa sluiers over het tijdloos midden in ons hart.

De tienduizend dingen worden dan beleefd als op zichzelf staande verschijnselen die los van Tao staan.

 

lichtblauw

Richten we ons in niet-doen, in wu wei, in egoloos handelen, tot het tijdloos midden in het hart, dan wijken de sluiers één voor één. Geleidelijk aan worden we ons bewust van het bestaan van de essentie van het verborgen licht. Dit maakt stil, begeerteloos en eenvoudig.

Zhuang Zi zegt hierover:

Ik zie dat het geluk van de gewone mensen iets is waar ze in massa’s hardnekkig achteraan hollen, alsof hun leven ervan afhangt. Maar wat ze daar allemaal voor geluk in vinden, daarvan moet ik bekennen dat ik niet weet of dat wel geluk is of niet.

image_taoisme

 

Ik beschouw het wu wei als het werkelijke geluk, maar dat is nu weer iets dat gewone mensen erg vervelend vinden.

Daarom zeg ik: het volmaakte geluk is geen geluk; de hoogste waardering is geen waardering. .  .

Laat ik eens proberen het zo te zeggen:

door wu wei is de hemel puur en door wu wei is de aarde stil.

Zo zijn ze allebei door niet te doen in harmonie,

en toch worden de tienduizend dingen daaruit voortgebracht.

02-eliasson-beauty-2

 

 Duister! Vaag!                            En zonder oorsprong worden  ze geboren!

 Vaag! Duister!                            En er is geen beeltenis. .  .  .

  O mensen!                               Wie kan vasthouden aan dit   wu wei?

 Vertaling: Kristofer Schipper, Zhuang Zi hoofdstuk 18 / I*

*Schipper vertaalt de Chinese term ‘wu wei’ met niets-doen. Omwille van de helderheid is hier echter gekozen om deze term onvertaald te laten.

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *