Dadodejing vertalingen

 

SchipperLAO ZI HET BOEK VAN DE TAO
Vertaling Kristofer Schipper, 2010
Goede vertaling op basis van de courante versie van Wang Bi, van de Daodejing, aangevuld met inzichten naar aanleiding van recente vondsten van veel vroeger gedateerde vondsten van de Daodejing (Mawangdui en Guodian).
Op de linker pagina staan de 81 verzen, op de rechter een uitgebreide toelichting door de auteur. Ingeleid door een uitvoerig essay over de vroege geschiedenis van het taoïsme en zijn betekenis voor onze moderne samenleving.

Het boek van de Tao

borel LAO TSZ’
Vertaling van de Daodejing door Henri Borel, 1897
‘De Chinese filosofie deel II’

Een van de oudste vertalingen uit het Chinees in het Nederlands.
Mooie, poëtische, gevoelvolle vertaling welke dicht bij de Chinese versie blijft. Op de linker pagina de 81 verzen en op de rechter een beknopte toelichting. Alleen nog antiquarisch te verkrijgen. De 81 verzen (zonder de commentaren) zijn in modern Nederlands opgenomen in het boek ‘Mysteriën van Tao en de Daodejing’.

 

ZhengkunTHE BOOK OF TAO AND TEH
Gu Zengkun – 2006

Chinees / Engelse vertaling. Alle Chinese karakters zijn voorzien van een pin-yin transcriptie Op de linker pagina staat de Chinese versie, op de rechter de (zeer goede) Engelse vertaling daarvan. De prachtige, sfeervolle en subtiele Chinese afbeeldingen in sepia maken deze vertaling niet alleen tot een genoegen om te lezen, maar ook om naar te kijken.   Een absolute aanrader.

 

duyvendakTAU – TE – TSJING. Het boek van Weg en Deugd.
J.J.L. Duyvendak 1950.

Chinees/Nederlandse vertaling. Duyvendak was sinoloog en doceerde Chinees aan de universiteit van Leiden. Goede vertaling met zeer  uitgebreide toelichtingen. Omdat sommige verzen uit twee heel verschillende delen lijken te bestaan, meende hij dat het hier om een vergissing van de kopiist ging. Daarom haalde hij soms enkele regels van het ene vers weg om het aan een ander vers toe te voegen. Toen enkele decennia geleden oudere versies van de Daodejing in graven werden gevonden, bleek dat hij zich vergist had. Wie zich hier niet aan stoort, vindt hier een uitstekende vertaling.

VoigtDAO DE JING 
Jaap Voigt  2011

Chinees / Nederlandse vertaling. Uitgebreide zeer informatieve inleiding op het boek zelf en de Chinese taal en cultuur. Mooie vertaling met vaak verrassende vertaal vondsten.  Op de rechterpagina steeds een zeer ter zake doende toelichting waaruit het onderlinge verband tussen de diverse verzen duidelijk gemaakt wordt. Achterin een bijlage waarin de voornaamste onderwerpen uit de Daodejing besproken worden. Deze uitleg maakt op overzichtelijke wijze de verschillende verbanden duidelijk welke als rode draden door de Daodejing lopen.

 
weltzTAO TE KING
E.J. Welz, 1946

Vertaling uit het Chinees. Uitgebreide toelichting waaruit de vaak wat eigenzinnige mening van de schrijver blijkt. Deze komt ook tot uitdrukking in zijn vertaling van de 81 verzen. Deze zijn vaak beschrijvend en toelichtend van aard, dan zo exact mogelijke vertalingen. De verzen zijn allen onder elkaar geplaatst, lastig voor wie snel één bepaald vers op wil zoeken. Aan het eind geeft hij een uitgebreide toelichting bij de verzen waarin hij vaak linken legt met bepaalde opvattingen binnen grote wereldreligies, wat erg interessant is. De schrijver schroomt niet om zijn vaak afwijkende meningen krachtig onder de aandacht te brengen. Ondanks het gebrek aan overzicht toch een aan te raden boekje dat niet meer in de handel is.

 

KriekLAOZI DAODEJING
Bartho Kriek, 2010

Naar Nederlandse en Engelse vertalingen en het klassiek Chinees van Wang Bi.
Een uitstekende vertaling, blijft dicht bij de Chinese tekst. Houdt de tekst schoon door geen eigen meningen aan Lao Zi toe te schrijven. De hele boekje straalt liefde voor het onderwerp uit, naast respect voor deze oude wijsheid. Een absolute aanrader! Doordat de tekst zich tot de 81 verzen beperkt leent het zich goed om snel een vers op te zoeken en rustig op je in te laten werken. Beknopt maar ter zake doend nawoord. Helaas alleen nog tweedehands te koop.

 

blokTAU TEH TSJING
J. A. Blok, 1970

Hertaling, gebaseerd op Franse, Duitse en Engelse vertalingen. De verdienste van Blok is dat hij de 81 verzen zo goed als mogelijk is uit deze talen in het Nederlands heeft vertaald. De verzen licht hij waar nodig in voetnoten toe welke soms wat persoonlijk gekleurd zijn. Zijn meer algemeen commentaar op de verzen heeft hij in de uitgebreide inleiding verwerkt. Hij legt daarin soms linken tussen het Oude en Nieuwe testament en Lao Zi die zeker tot nadenken stemmen. De vertaling is niet verkeerd, steekt met kop en schouders uit binnen de enorme reeks hertalingen die in omloop zijn.

 

spreuken LAOTSE SPREUKEN
Wereldbibliotheek, 1957

Collectors item. Heel klein van formaat, groots door aandacht voor de tekst en de prachtige vormgeving naar houtsneden van Agta Meyer. Het bevat maar enkele van de 81 gedichten van Lao Zi, maar deze zijn dan ook met veel zorg en liefde uitgezocht. De opmaak is schitterend, een echt hebbe-dingetje dat alleen nog tweedehands te koop is. Voor de liefhebber in alle opzichten een klein juweel!

 

KluwerDAODEJING LAOZI
Paul Salem Kluwer, 1995

Hertaling uit Franse, Duitse en Engelse vertalingen. In een korte inleiding maakt de auteur zijn visie op Lao Zi duidelijk. Het boekje meet slechts 9 x 13 cm en maakt hierdoor heel duidelijk dat de Daodejing maar een heel klein werk is. De grootsheid ervan komt tot uitdrukking in de liefde waarmee deze vertaling is geschreven. Het is zoals de uitgever zegt: ‘Een kleinood met diepzinnige spreuken van een diepe wijsheid om altijd bij de hand te hebben.’

 

WilkesLAO TSE TAO TE KING
Michael Baker en Huib Wilkes, 1992

Hertaling uit het Spaans. Zeer leesbaar, inspirerend en fris geschreven uit grote liefde voor de wijsheid die achter de woorden van Lao Zi schuilgaat. De schrijvers hebben kennis genomen van de in 1973 in het Chinese plaatsje Mawangdui gevonden versie van de Daodejing en deze in hun hertaling verwerkt. de inleider, Alexander Smit schreef een beknopte inleiding die opvalt door de helderheid waarmee hij ter zaken doende begrippen uit de Daodejing toelicht. De sfeer van het boekje is fris zonder aan diepgang te verliezen.

 


HamillTAO TE TSJING
Sam Hamill, 2005

Hertaling uit de Engelse vertaling welke op het klassiek Chinees is gebaseerd. Mooie vertaling die tot zijn recht komt door de bescheiden maar prachtige en rustige vormgeving. De meerwaarde van dit boek zijn de prachtige kalligrafieën van de Japanse kalligraaf Kazuaki Tanahashi. Hij schreef de karakters voor de meest voorkomende begrippen uit de Daodejing. De vertaler gaf daar een mooie toelichting bij. Een boek om te lezen en van te genieten.

 

libreroTAO TE CHING
De kunst van harmonie. Uitgave Librero, 2009. Zonder auteursnaam.

Een prachtig uitgevoerd boek met talloze Chinese prenten in kleur. De Chinese karakters waar één bepaald vers mee begint staan daar in het zogeheten ‘lopend schrift’, een vrije manier om karakters te tekenen. (zie afbeelding hieronder).
Daar gaat kracht van uit, hoewel het voor ons westerlingen niet makkelijk te lezen is. Er wordt een uitgebreide uitleg gegeven van diverse begrippen die Lao Zi gebruikt. Bepaald een meerwaarde die dit boek onderscheid van andere. Achter in het boek zijn uitgebreide toelichtingen op de 81 verzen opgenomen, zeer de moeite waard.

Laozi Swierenga

 

 TAU TE TJING
Aleid Swierenga en Maxim Desorger, 1996

Hertaling gebaseerd op diverse Engelse auteurs die uit het klassiek Chinees vertaalden. Een schitterend uitgevoerd boek! Alle pagina’s in full couleur, prachtige platen die mooi aansluiten bij de teksten. Bij ieder vers zijn de complete Chinese karakters opgenomen, (zonder een pin-yin transcriptie) maar zij voegen een in feite onmisbaar element toe aan de vertaling. Deze is op zich wat erg vrij, maar niet storend. Het leest prettig, maar vraagt wel om nog andere vertalingen om een completer beeld te krijgen. Maar dat geldt in feite voor alle hertalingen: het is bijna ondoenlijk om het klassiek Chinees in een westerse taal te vertalen.

 
SwierTAU TE TJING
Aleid Swierenga en Bé Dijkmeijer, 1987

Hertaling uit het Engels. Heeft hetzelfde royale formaat als bovengenoemde hertaling, maar is deze keer in zwart-wit uitgevoerd. Ook hier maken de Chinese karakters bij ieder vers het verhaal compleet. Het is een sober vormgegeven uitgave die veel recht doet aan de eveneens sobere woorden van Lao Zi. Een goede, niet al te vrije vertaling. Erg leuk om beide boeken van Swierenga eens naast elkaar te leggen en te vergelijken.


ddjLAO ZI DAODEJING
B.J,Mansvelt Beck, 2002
Met commentaar van Heshanggong

Twee belangrijke commentaren op de Daodejing zijn die van Wang Bi en dat van Heshanggong. Het commentaar van Wang Bi is het meest nagevolgd. Hij legt de Daodejing uit als een handleiding voor de koningen uit die tijd. Het commentaar van Heshanggong  is veel ouder, en minder gangbaar. Hij legt de Daodejing uit als een handleiding over hoe het lichaam te besturen, en zo onsterfelijk te worden. De sinoloog Mansvelt Beck citeert steeds één regel van een bepaald vers uit de Daodejing en geeft daar meteen een toelichting bij. Verrassend, aanvullend en inzicht verdiepend.

 

henricksLAO-TZU TE-TAO-CHING
Robert G. Henricks, 1992
Op basis van de Mawangdui teksten

Tot vóór 1973 waren alle vertalingen van de Daodejing gebaseerd op de tekstversie van Wang Bi (ca. 250 na chr.). Men nam aan dat dit de ‘echte’ tekst was, want oudere versies waren tot dan toe niet bekend. Ook de oorspronkelijke tekst van Lao Zi zelf is tot op heden nergens gevonden, alle bestaande versies zijn kopieën van een nog onbekend origineel. In 1973 werden bij het dorp Mawangdui in China twee tekstversies van de Daodejing gevonden die dateren uit ca. 200 jaar v.chr.  In de tekstversie van Wang Bi ontbreken leestekens e.d. . De twee Mawangdui versies zijn helderder van opbouw, woordkeuze en grammatica. Ook de volgorde is hierin omgekeerd: eerst komt het TEH gedeelte, en daarna het TAO deel.
Een aanrader voor wie zich dieper in deze materie wil verdiepen.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *