Taoïstische filosofie

 martelaereTAOÏSME, DE WEG OM NIET TE VOLGEN
Patricia de Martelaere, 2006

Een absolute ‘must’ voor wie zich breed wil oriënteren op de taoïstische filosofie. Zeer toegankelijk geschreven zonder aan diepgang in te boeten. Vragen die zij ons stelt zijn onder meer: ‘Wat moet een mens doen om echt ‘groot’ te zijn? Hoe verhouden geest en lichaam zich? Welke weg (Tao) moeten wij volgen? Of moeten we juist beter meegaan met de stroom? De schrijfster is in staat om lastige paradoxen uit het taoïstisch denken helder te verklaren zonder daarbij in academische taal ver vervallen. Een boek dat tot diep en lang nadenken stemt en vraagt om méér. Helaas is dit niet mogelijk gebleken doordat filosofe Patricia de Martelaere op slechts 51 jarige leeftijd overleed.
In haar overlijdensadvertentie citeerde haar uitgever haar: ‘Het absolute tegendeel van worden is niet zijn, maar niet-zijn: niets dat blijft, maar integendeel onophoudelijk schept, draagt en in stand houdt.’

 wong taoismeTAOÏSME
Eva Wong, 1997

Een zeer compleet overzicht van de ontwikkeling van de taoïstische filosofie. Het begint bij de sjamanistische oorsprong ervan, tussen 3000 en 800 v.chr. gevolgd door de klassieke periode waarin het taoïsme nog geen volksreligie was. Vervolgens worden beschreven: de opkomst van het mystieke taoïsme,, de ontwikkeling tot een religie, de periode waarin innerlijke  alchemie en transformatie centraal stonden, de synthese tussen taoïsme, boeddhisme en confucianisme. Diverse stelsels binnen het taoïsme komen uitgebreid aan de orden evenals het taoïsme als levenspraktijk. Alles afgesloten met een lijst van aanbevolen literatuur. De grote verdienste van Eva Wong is dat zij met dit boek een toegankelijk, overzichtelijk en bijzonder informatief standaardwerk in de wereld heeft gezet over een van de oudste nog levende filosofische tradities ter wereld.

 

wong  LESSEN VAN DE TAO
Eva Wong 1997

Beknopt overzicht van de meest belangrijke taoïstische literatuur. Zij geeft van ieder werk enkele voorbeelden, gevolgd door een toelichting. Het is een klein boekje dat min of meer als een verkorte versie van haar grote werk ’Taoïsme’ kan worden gezien. Het bestaat uit tien hoofdstukken waarin één bepaald thema wordt besproken. Interessant boekje als zeer leesbare kennismaking met een aantal aspecten van het taoïsme.

 

tao china  TAO LEVENDE RELIGIE VAN CHINA
Kristofer Schipper, 1988

Mag niet ontbreken in de boekenschat van wie zich in het taoïsme wil verdiepen. Schipper weet de lezer te raken met zijn in heldere taal geformuleerde uitleg van vaak lastige Chinese begrippen. Hij besteedt grote aandacht aan de betekenis van het menselijk lichaam binnen het taoïsme, maar ook aan de kosmologie welke zo diepzinnig is. Hoewel hij de ondertitel ‘Levende religie’ gebruikt, laat hij zien dat het taoïsme méér is dan een godsdienst, dat het een manier van kijken en vooral van leven is. Het taoïsme heeft nooit een centraal gezag gekend, geen door hogerhand goedgekeurde canon, het kent zeer weinig concepten en leerstellingen, maar doet een beroep op ieders vermogen tot wijsheid. Het wordt wel een religie zonder gelovigen genoemd. Schipper bespreekt in tien hoofdstukken het taoïsme, de goddelijke natuur, de goden, de rituelen en de betekenis van het innerlijke land. Hij komt te spreken over Lao Zi, compleet met prachtige mythen over diens leven en sterven, hij legt uit wat er onder ‘Het Ene’wordt verstaan, en wat er met ‘de onsterfelijken’ wordt bedoeld en besluit met het meest belangrijke: de leer zonder woorden. Een boek om vaak te herlezen omdat er steeds iets nieuws naar boven komt.

 

wunengi WUNENGZI – NIETSKUNNER
Jan De Meyer, 2011

Taoïsme en de bevrijding van de geest, zo luidt de ondertitel van die kleine, maar belangwekkende boekje. Het centrale thema is het niet hebben van hart, een hart zonder intenties die op persoonlijk voordeel uit zijn. Dit thema wordt in dialogen, verhalen en anekdoten uitgewerkt. Het gaat om je niet door uiterlijkheden mee te laten slepen, je niet hechten aan materiële zaken, om Zonder angst in het leven te staan: een vrije geest te worden.
Het gaat er niet zozeer om wát je doet, als van waaruit je handelt. Is dit uit egocentrisme, of durf je zonder persoonlijk gewin de dingen te doen die nu eenmaal op de levensweg naar je toekomen, dat is bij ‘De meester in het niet-kunnen’ te hamvraag. Een vraag die van alle tijden is.

 

sommersDE CHINESE FASCINATIE VOOR DE GEEST
Dianne Sommers 2007

In dit prachtig uitgevoerde boek maakt de lezer kennis met ‘de werking van het innerlijk’ ofwel Nei ye in het Chinees. Het is met slechts 1600 karakters een korte teskt, geschreven rond 350 v.chr. De auteur – sinoloog en filosoof – bespreekt de tijd waarin dit boek is ontstaan, heeft het over het auteurschap ervan en de datering. Zij licht ons in over het gebruik van de terminologie, de indeling, het rijm en de compositie van de tekst en doet dit zo toegankelijk dat ook een leek het kan volgen. Daarnaast is de complete tekst in het Chinees opgenomen, naast een overzichtelijke vertaling ervan in het Nederlands. Tot slot gaat zij in op de Ney ye als mystieke tekst, als basis voor een nieuw medisch paradigma en als basis voor nieuwe denkstromen. Het resultaat is een schitterend boek waaruit niet alleen veel te leren valt, maar waarin de diepzinnige Chinese tekst recht tot het hart van de moderne, westerse mens blijkt te spreken.

 

borelWIJSHEID EN SCHOONHEID UIT CHINA
Henri Borel, 1919

Juweeltje. Met grote liefde schrijft de auteur over zijn leven en werken in China waar hij gaandeweg zijn vooroordelen over deze zo heel andere cultuur overwint. In poëtische taal beschrijft hij wat hem raakt. Vooral het laatste hoofdstuk over het wu wei is indrukwekkend door zijn betrokkenheid, groot respect voor Lao Zi en een fijn aanvoelen wat wu wei inhoudt. De lezer wordt meegenomen op de zoektocht van een reiziger (die hijzelf net zo goed had kunnen zijn) naar tijdloze waarden. Het hoofdstuk over wu wei verscheen in 1921 als zelfstandig verhaal in het Engels: ‘THE RHYTHM OF LIFE’.

 

symposion DE WIJSHEID VAN HET GRONDELOZE TAO
Dianne Sommers, Dan Vercammen,
Elly Nooyen, Frans Baggen, 2013

Bundel met teksten die werden uitgesproken op het symposion over het Taoïsme op Renova te Bilthoven in 2013.
Dianne Sommers bespreekt een klein taoïstisch werk: ‘DE NEY YE’ of wel: ‘Innerlijk werk’ uit de derde eeuw v.chr.  Het beschrijft een zoeken naar een innerlijke weg die op een andere manier de mogelijkheid biedt om grip te krijgen op het leven.
Dan Vercammen bespreekt  de uitgangspunten van de Chinese innerlijke alchemie. Hij vat samen: ‘Een innerlijke alchemist is op zoek naar zichzelf, maar op een wat vreemde manier: namelijk door zichzelf te verliezen. Zo wordt hij een authentiek mens.’

Hart voor Tao door Elly Nooyen
Elly Nooyen vat de negen thema’s van haar boek; ‘HART VOOR TAO’ samen.

Frans Baggen tenslotte bespreekt de samenhang tussen het taoïsme en Zen.

 

 

cleary DE GEEST VAN TAO
Thomas Cleary, 2003

Taoïstische leringen komen voor als metaforen, filosofische discussies, legenden en vaak ook als grappen. Hierdoor komt dat wat hem over wil dragen, heel dicht bij de het dagelijks leven van een mens te staan. Het is een heel andere manier van kennisoverdracht dan wij gewend zijn in onze theologie. Cleary laat de lezer kennis maken met een keur aan verhalen uit diverse bronnen: bekende zoals de Daodejing en de Zhuangzi, maar ook uit minder bekende zoals: Huai-nan-tzu, Wen-tzu en Lu Yen. Het zijn allemaal korte verhalen, soms slechts een halve pagina ‘lang’, maar de teksten vragen om nadere bezinning en getuigen van de grote en diepe wijsheid.

 

HET BOEK VAN HET HART
Leven in Tao

Trevor Carolan en Bella Chen, 1994

Een echte parel: klein en zuiver waar de glans van echtheid vanaf straalt. Het bevat wijze lessen van een taoïstisch meester uit de twintigste eeuw: Loy Ching-Yuen. Deze leert hoe ‘het hart te verbeteren’. In korte  hoofdstukken wordt de lezer vertrouwd gemaakt met: hoe het hart te zuiveren en het zo te vormen dat het Tao kan ontvangen. De teksten zijn kort, vaak slechts enkele regels. Ieder hoofdstukje wordt voorafgegaan door een kalligrafie van een Chinees karakter. Deze zijn opvallend door de ingehouden kracht en de grote helderheid die er uit spreken.

 

ZHONGHEJI
Li Daochun en RobTans, 2012

De Zhongheji (dertiende eeuw n.chr.) bevat taoïstische teksten zoals essays, gedichten, toespraken en dialogen van een taoïstisch meester Li Daochun genaamd. Deze teksten geven een overzicht van de opvattingen over Chinese innerlijke alchemie uit die tijd.
De teksten zijn bespiegelingen over de aard van de mens en over de essentie van ons leven. Centraal thema is: hoe kan een mens zijn ware aard leren kennen. Lukt hem dit, dan bereikt hij zijn meest wezenlijke bestemming: één in Tao.
de aansprekende  verzen worden uitgebreid toegelicht.

 

DE TAO VAN FYSICA
Fritjof Capra, 1987

 In dit klassieke werk slaat Capra een brug tussen de moderne westerse fysica en de oosterse mystiek. Op boeiende en begrijpelijke wijze geeft hij ons een kijkje in de keuken van de fysica en zet daar tegenover zijn inzichten in de oosterse mystiek.

 

cooperTAOÏSME, DE WEG VAN DE MYSTICUS
J.C. Cooper, 1986

Inleiding in het Taoïsme. In zeven hoofdstukken wordt in grote lijnen de filosofie hiervan uiteengezet. Taoïsme is een manier van leven die ook tot uitdrukking komt in kunst, gedichten en verhalen, geneeskunde en manier van voeden. In dit boek wordt nadruk gelegd op de twee grote dynamische krachten: het YIN en het YANG. In duidelijke bewoordingen probeert de schrijver begrippen als Tao en de Teh dichtbij te brengen. Heel verdienstelijk is dat hij de verschillen duidelijk maakt tussen het taoïstisch denken over tegenstellingen en de opvattingen hierover in de westerse wereld. Toegankelijk geschreven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *