Aannemen en verwerpen

mist-2Wie op een hoge berg staat beziet de wereld vanuit een totaal ander perspectief dan wanneer hij op de grond staat; het is boven weidser, luchtiger, ruimer, terwijl het rumoer van het dagelijks leven letterlijk en figuurlijk ver weg is.

Door de eeuwen heen zijn de getuigenissen van hen die de spirituele berg beklommen eensluidend: men ervaart zich opgenomen in een eenheid die niet in woorden uit te drukken is. Er is geen besef meer van tijd en ruimte of van afgescheiden zijn die zo kenmerkend zijn voor de wereld van de dualiteit. Tijdens het afdalen van de berg verdwijnt de beleving van deze absolute eenheid. Toch is door het weidse perspectief zijn blik op de wereld beneden veranderd.

Zhuang Zi, de Chinese wijze uit de derde eeuw voor onze jaartelling getuigt hiervan in de volgende woorden:

Wat is waardevol?

Wat is minderwaardig? 

Ze wisselen elkaar af.

dualiteit 1Alles in onze wereld verandert voortdurend: snel of supersnel, dan wel langzaam of zeer traag. Wij mensen hebben hier moeite mee en zouden het liefst willen dat alles blijft zoals het was, tenminste: de leuke dingen; de akelige mogen liefst voor altijd wegblijven. Het probleem is echter dat wat we aangenaam vinden per mens of situatie kan verschillen. Wie in de zomer naar het strand wil hoopt op zon, maar de boer wiens gewas verdort door te veel zon hoopt juist op regen.

Zhuang Zi getuigt van een opmerkelijke visie wanneer hij ons de volgende raad geeft:

Sluit alle tienduizend dingen in je hart,

toon geen voorkeur,

want ze zijn allemaal gelijk.

YY 11Deze uitspraak roept wellicht verzet in ons op want wie zal geen onderscheid maken tussen geboorte en dood, ziekte of gezondheid, arm en rijk, plezier of verdriet, enz.. De tienduizend dingen hebben met elkaar gemeen dat ze allemaal tijdelijk zijn omdat ze voortdurend in elkaars tegendeel veranderen. In zowel het Yin als het Yang ligt de kern van de ander verborgen. Hierdoor beweegt alles wat wij negatief noemen zich naar het positief en wat wij positief noemen verandert in negatief. Daarin zijn de tienduizend dingen allemaal gelijk.

 

18Ze zijn echter ook in een heel ander zin aan elkaar gelijk: het Yin en het Yang bewegen om een onbeweeglijk midden, in het Chinees ‘Yong’ genoemd. Het is een stil midden tussen de drukte van de tienduizend dingen. Het is daarvan de kern; als een vonk van het alomtegenwoordige Tao.

Dit midden is ook in ons, in ons hart.

Toch ervaren wij deze vonk van Tao doorgaans niet; we zijn beneden in het dal vaak maar al te druk met de dagelijkse dingen en vergeten hierdoor de uitnodiging om het spirituele pad te gaan.

Zhuang Zi noemt elders een aantal algemeen menselijke zaken die tussen de mens en Tao instaan, hij zegt: Doorbreek de blokkades van de Tao. Deze zijn:

Aannemen en verwerpen.

Kennis en kunnen.

Geven en nemen.

Wanneer deze ons innerlijk niet langer in beroering brengen,

dan zijn we op het rechte pad.

Wie op het rechte pad is, is kalm.

Wie kalm is, is verlicht.

Wie verlicht is, is leeg.

Wie leeg is, is wu wei.

En precies daardoor blijft niets ongedaan.

14x14nr77_fs

 

De eerste twee die hij noemt zijn: aannemen en verwerpen.

Het zijn eigenlijk afspiegelingen van het Yin en het Yang, die uitwerken in onze persoonlijke wereld en die wij op een heel persoonlijke manier tot uitdrukking  brengen in ons doen en laten.

 

64Wanneer we iets aannemen, verwerpen we automatisch iets anders. Wat we prettig vinden noemen we per definitie beter dan wat wij verafschuwen.

Maar het Yin heeft altijd het Yang in zich en andersom.

Natuurlijk kunnen we niet zonder voorkeuren en afkeer, we zouden anders niet kunnen bestaan. Wie zich wijsmaakt dat alle planten gelijk zijn en daarom alles eet wat groeit en bloeit komt tot de ontdekking dat er ook giftige planten zijn. Het maken van onderscheid is een bestaansvoorwaarde

Wat Zhuang Zi bedoelt is dat wij zo gewend zijn om voortdurend keuzes te maken die in ons eigenbelang zijn, dat we onze verbinding met het grote Tao dat in het midden is, uit het oog verliezen. We maken dan als het ware ook onderscheid tussen ons persoontje en Tao.

alchemi 2Wanneer we ons in stilte tot het tijdloze in ons midden richten, dan worden we heel even niet langer in beslag genomen door alle impulsen die van buitenaf tot ons komen en die van ons vragen om aangenomen of verworpen te worden.

Dan hebben we onszelf (heel even) vergeten en zijn vanbinnen een klein beetje ‘leeg’ geworden.

In die leegte ontstaat ruimte voor de kracht die van Tao uitgaat: voor de Teh.

Om deze kracht te kunnen ervaren is grote openheid nodig, naast onbevangenheid en zonder oordeel zijn. Het is een ego-loos openstaan voor de kracht van het mysterie.

 

Wie zichzelf vergeten kan is vrij van het aannemen en verwerpen, heeft terwijl hij beneden in het dal verblijft, de berg beklommen.

labyrinthYin Xi van de Bergpas zei:

Als je niet in jezelf vastzit, dan openbaren de dingen zich aan je.

Beweeg als water,

Wees stil als een spiegel,

Antwoord als een echo.

Daarom handelt Tao in overeenstemming met de wezens.

Het zijn de wezens zelf die ingaan tegen Tao.

Tao gaat nooit in tegen de wezens.

Wie zich voortreffelijk kan afstemmen op Tao maakt geen gebruik van zijn oren,

en ook niet van zijn ogen,

en ook niet van zijn kracht

en ook niet van zijn geest.

Wie wil zijn zoals Tao 

en dat nastreeft door gebruik te maken van zijn gezichtsvermogen,

zijn gehoor, zijn lichaam en zijn kennis,

zal het doel niet bereiken!

Lie Zi, hoofdstuk 4/XVI, vertaling: Jan De Meyer.

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *